။ယေဘုယျအားဖြင့်၊ ကျွန်ုပ်တို့ အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ကျွန်ုပ်တို့သည် မကြာခဏ ရောဂါများစွာ ဖြစ်ပေါ်လာကြပြီး အဖိုးအဖွား အများအပြားသည် ၎င်းတို့အား ကုသရန်အတွက် ဆေးဝါးအများအပြားကို သောက်သုံးနေကြပါသည်။
“ဆေးကို လွဲမှားစွာအသုံးပြုပါက အဆိပ်ဖြစ်လာနိုင်သည်” ဟု ဆိုကြပြီး ဆေးသုံးစွဲရာတွင် ဘေးကင်းစေရန်အတွက် စည်းကမ်းချက်များစွာ ရှိပါသည်။
အထူးသဖြင့် အဖိုးအဖွားများတွင် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး အကြိမ်ရေသည် အရွယ်ရောက်ပြီးသူများထက် နှစ်ဆမှ သုံးဆ ပိုများသည်ဟု ဆိုထားသောကြောင့် ဆေးကိုအသုံးပြုသည့်အခါ ပိုမိုသတိထားဆင်ခြင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။
အဖိုးအဖွားများ၏ ဘေးကင်းမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက် ၎င်းတို့သောက်သုံးနေသော ဆေးဝါးများကို ဦးစွာနားလည်ရန်နှင့် ဆေးဝါးများ၏ ဆိုးကျိုးများနှင့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို သိရှိနားလည်ထားရန် အရေးကြီးပါသည်။
ကျွန်ုပ်တို့ နေ့စဉ် ပြုစုစောင့်ရှောက်ပေးသော အဖိုးအဖွား အများအပြားသည် ဆေးသောက်နေကြပါသည်။
ထိုသို့သော အဖိုးအဖွားများကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ရာတွင် သတိထားရမည့်အချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသောအခါ ဆေးပညာ၏ အခြေခံဗဟုသုတရှိရန် လိုအပ်ပါသည်။
အကျွမ်းတဝင်ရှိသော ဥပမာများဖြင့် ဆေး၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို တွေးကြည့်စေလိုပါသည်။
ယနေ့ခေတ်တွင် မော်ဖင်းကို ကင်ဆာကြောင့်ဖြစ်ရသည့် ပြင်းထန်သောနာကျင်မှုကို သက်သာစေရန် မကြာခဏအသုံးပြုကြပါသည်။
သို့သော် မော်ဖင်းသည် နာကျင်မှုကို သက်သာစေသော်လည်း ၎င်းသည် မလိုလားအပ်သော လက္ခဏာများဖြစ်သည့် ပျို့ခြင်း၊ အော့အန်ခြင်းနှင့် ဝမ်းချုပ်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
ဤနည်းအားဖြင့် ကုသမှု၏ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ခန္ဓာကိုယ်ကို အမှန်တကယ်အန္တရာယ်ဖြစ်စေသည့် ရှုထောင့်များနှင့်ကိုက်ညီသော ဆေးဝါးများစွာရှိပါသည်။
ကုသမှု ရည်ရွယ်ချက်နှင့် ကိုက်ညီသော လုပ်ဆောင်ချက်ကို ဆေး၏ "ပင်မလုပ်ဆောင်ချက်" ဟုခေါ်ပါသည်။
ထို့အပြင် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် မလိုအပ်ဘဲ အန္တရာယ်ဖြစ်စေသော အာနိသင်များကို ဆေး၏ “ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ” ဟု ခေါ်ပါသည်။
၎င်းတွင် မော်ဖင်းကြောင့်ဖြစ်သော ပျို့ခြင်း၊ အော့အန်ခြင်းနှင့် ဝမ်းချုပ်ခြင်းတို့ ပါဝင်ပါသည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပေါ်လာသောအခါ ဆေးဝါးကို တူညီသော အဓိက လုပ်ဆောင်ချက်ပါရှိသော အခြားဆေးအဖြစ်သို့ ပြောင်းသော်လည်း ထိုဆေးသည် အသင့်လျော်ဆုံးဖြစ်လျှင် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး သက်သာစေသော ဆေးကို ဆေးနှင့် တွဲဖက်အသုံးပြုစေပါသည်။
ဥပမာအားဖြင့် မော်ဖင်းသည် ကင်ဆာလူနာများတွင် နာကျင်မှုကို သက်သာစေရန် အထိရောက်ဆုံးနည်းလမ်းဟု ဆိုကြပါသည်။
ဤအခြေအနေတွင် မော်ဖင်းသည် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးရှိသောကြောင့် မသုံးခြင်းမျိုးမလုပ်ဘဲ နာကျင်မှုကို မော်ဖင်းဖြင့် ဦးစွာ သက်သာစေပြီး ပျို့အန်ခြင်း၊ ဝမ်းချုပ်ခြင်းနှင့် ဝမ်းချုပ်ခြင်းကဲ့သို့သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို ကုသရန် antiemetics နှင့် laxatives များကို အသုံးပြုခြင်းက ပိုကောင်းပါသည်။
ပါးစပ်မှသောက်သောဆေးဝါးများသည် စုပ်ယူခြင်း၊ ဖြန့်ဝေခြင်း၊ ဇီဝဖြစ်စဉ်ကို ချေမှုန်းခြင်းနှင့် စွန့်ထုတ်ခြင်းတို့ဖြစ်ပါသည်။
ပါးစပ်မှဆေးသောက်သည့်အခါ အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်း အထူးသဖြင့် အူသိမ်အပေါ်ပိုင်းကို ပထမဆုံးစုပ်ယူပြီး သွေးကြောထဲသို့ ရောက်သွားပါသည်။
သွေးထဲသို့ လွှဲပြောင်းခြင်းကို "စုပ်ယူခြင်း" ဟုခေါ်ပါသည်။
ထို့နောက် ၎င်းသည် အစာချေလမ်းကြောင်းမှ သွေးများကို စုဆောင်းပြီး အသည်းဆီသို့ သယ်ဆောင်ပေးသည့် အရေးကြီးသော သွေးပြန်ကြော ( portal vein) မှတဆင့် အသည်းသို့ ဖြတ်သန်းသွားကာ ၎င်းသည် ဇီဝဖြစ်စဉ်အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသွားပါသည်။
အသည်းအတွင်းရှိ ဇီဝကမ္မဖြစ်ပျက်မှုများမှ လွတ်လာသောအရာများသည်သာ သွေးကြောထဲသို့ ဝင်ရောက်လည်ပတ်ကာ အမျိုးမျိုးသော ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတစ်သျှူးများထံ ပျံ့နှံ့သွားပြီး ၎င်းတို့၏ ဆေးဝါးဗေဒဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများကို အသုံးချကြပါသည်။
ဆေးများကို ခန္ဓာကိုယ်ထဲသို့ စုပ်ယူသွားပြီး အချို့သော အာနိသင်များ ထွက်ပေါ်လာပြီးနောက် ၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ မူလပုံစံ သို့မဟုတ် အချို့သော အပြောင်းအလဲများဖြစ်ပေါ်ပြီးနောက် ခန္ဓာကိုယ်မှ စွန့်ထုတ်ပါသည်။
ဆေးများသည် အသည်းကို ဖြတ်သွားသောအခါ ၎င်းတို့ကို ဓာတ်တိုးမှု၊ လျှော့ချမှု၊ hydrolysis နှင့် ပေါင်းစည်းခြင်းဖြင့် ဇီဝဖြစ်ပျက်သွားပြီး ရေတွင် ပိုမိုပျော်ဝင်နိုင်သော သို့မဟုတ် ထိရောက်မှုမရှိသော (detoxified) ပုံစံအဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားပါသည်။
၎င်းကို “ဇီဝဖြစ်စဉ်” ဟုခေါ်ပါသည်။
ဆေးကို အဓိကအားဖြင့် ကျောက်ကပ်မှတဆင့် ဆီးထဲသို့ စွန့်ထုတ်ပါသည်။
၎င်းသည် သည်းခြေနှင့်အတူ အူများမှတဆင့် ဖြတ်သန်းပြီး ဝမ်းအတွင်းမှ စွန့်ထုတ်ပြီး သေးငယ်သော ပမာဏဖြင့် ချွေးထွက်ခြင်းနှင့် အသက်ရှူခြင်းမှ ထွက်လာသည် (ပုံ 1) ။
ထို့အပြင် အချို့သောဆေးများကို မိခင်နို့မှ စွန့်ထုတ်သောကြောင့် နို့တိုက်နေသူများ သတိထားသင့်ပါသည်။
ဆေး၏ လုပ်ဆောင်ချက်သည် အမျိုးမျိုးသော အကြောင်းတရားများကြောင့် လွှမ်းမိုးမှုခံယူပါသည်။
A အတွက် အလုပ်လုပ်သော ဆေးဝါးသည် B အတွက် ထိရောက်မည်ဟု မဆိုနိုင်ပါ။
ထို့အပြင် တူညီသောဆေးနှင့် ပမာဏ တူညီသည့် ဆေးဝါးကိုပင် အချို့လူများတွင် အဆိပ်သင့်နိုင်ပါသည်။
ဤကဲ့သို့ပင် ဆေးဝါးများ၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုများတွင် တစ်ဦးချင်း ကွဲပြားမှုများရှိပါသည်။
၎င်းမှာ ဆေးဝါးများအပေါ် လူတစ်ဦးစီ၏ အလွန်အကျွံတုံ့ပြန်မှု၊ ပုံမှန်မဟုတ်သောမျိုးဗီဇ တစ်နည်းအားဖြင့် မျိုးရိုးဗီဇ နောက်ခံ ပေါင်းစပ်မှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသည်ဟု ယူဆရပါသည်။
ဆေး၏အကျိုးသက်ရောက်မှုသည် အသုံးပြုသောပမာဏနှင့်နီးကပ်စွာဆက်စပ်နေပါသည်။
ဆေးပမာဏ တိုးလာသည်နှင့်အမျှ ဆေး၏ ထိရောက်မှုသည် S ပုံသဏ္ဍာန် မျဉ်းကွေးအတိုင်း ဖြစ်လာပါသည်။
ဆေး၏အကျိုးအာနိသင်ရှိသောဆေးပမာဏကို ဆုံးဖြတ်ထားပြီး ဆေးပမာဏသည် သတ်မှတ်ထားသောအဆင့်အောက်တွင်ရှိနေပါက အာနိသင်ပေါ်လာမည်မဟုတ်သည့်အပြင် ပမာဏများစွာကိုအသုံးပြုထားလျှင်ပင် အာနိသင်မပြောင်းလဲဘဲ အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်ပါသည် (ပုံ 2) 
။
ဆေးဝါး နှစ်ခု သို့မဟုတ် နှစ်ခုထက်ပိုသော ဆေးဝါးများကို တစ်ချိန်တည်းတွင် သို့မဟုတ် တစ်ခုပြီးတစ်ခု အသုံးပြုသောအခါ၊ ၎င်းတို့သည် တစ်ခုတည်း လုပ်ဆောင်သည့်အချိန်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၎င်းတို့၏ အကျိုးသက်ရောက်မှုများကို မြှင့်တင်နိုင်သည် သို့မဟုတ် လျော့နည်းသွားနိုင်ပါသည်။
တခါတရံ မမျှော်လင့်ထားသော ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပါသည်။
ဥပမာအားဖြင့် ဆီးချိုရောဂါရှိသူသည် အင်ဆူလင် သို့မဟုတ် ဆီးချိုသောက်ဆေးများကို အသုံးပြုသောအခါ သွေးတိုးကျဆေးများတွင် beta-blocker ဆေးနှင့်တွဲသောက်ပါက သွေးတွင်းသကြားဓာတ်နည်းခြင်း ပြင်းထန်စွာ ဖြစ်ပွားနိုင်ပါသည်။
အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ဆေးဝါးများ၏ အာနိသင်သည် အမျိုးမျိုးသော အကြောင်းတရားများပေါ်မူတည်ပြီးသက်ရောက်မှုရှိပါသည်။
ဆရာဝန်များသည် လူနာအတွက် အသင့်တော်ဆုံး ဆေးဝါးကို ရွေးချယ်ရာတွင် ဆေးဝါး၏ အထိရောက်ဆုံး ဆေးပမာဏကို သတ်မှတ်ကာ ဆေးဝါး၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ နည်းပါးစေရန် ကြိုတင်ကာကွယ်မှုများ ပြုလုပ်သည့်အခါတွင် အဆိုပါအချက်များကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပါသည်။
ဆေးရုံမှ ညွှန်ကြားထားသည့် ဆေးဝါးများကို အပြည့်အဝ နားလည်ပြီး မှန်ကန်စွာ သုံးစွဲဖို့ အရေးကြီးပါသည်။
အောက်ပါအချက်များကို သတိပြုပါ။
① အခြားသူများအတွက်ပေးသော ဆေးဝါးများကို အစားထိုးမသုံးပါနှင့်။
② ဆေးထိုးချိန်နှင့်ပတ်သက်သည့် ညွှန်ကြားချက်များကို လိုက်နာပါ။
③ ဆေးပမာဏကို မိမိဘာသာ တိုးမြှင့်ခြင်း သို့မဟုတ် လျှော့ခြင်းမပြုပါနှင့်။
④ ဆေးသောက်ခြင်းကို တစ်ဝက်တပျက်ဖြင့် မရပ်ပါနှင့်။
⑤ ဆေးဝါးအားလုံးတွင် အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ဆိုးရွားသော သက်ရောက်မှုများ ရှိသောကြောင့် မူမမှန်မှုများ သတိပြုမိပါက ဆရာဝန်နှင့် အမြန်ဆုံး တိုင်ပင်ဆွေးနွေးပါ။
⑥ ဆေးဝါးများနှင့် ဓာတ်မတည့်မှုဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်မှုများ၊ သို့မဟုတ် အသည်း သို့မဟုတ် ကျောက်ကပ်ရောဂါ၏နောက်ခံကဲ့သို့သော သင့်ခန္ဓာကိုယ်နှင့်ပတ်သက်သည့် အချက်အလက်များကို ဆရာဝန်ထံ တတ်နိုင်သမျှ သတင်းပို့ပါ။
⑦ အကယ်၍ အခြားဆေးရုံမှ ဆေးဝါးတစ်ခုခုကို လက်ရှိသောက်သုံးနေပါက သို့မဟုတ် ပုံမှန်သောက်သုံးနေပါက ဆရာဝန်ထံ အကြောင်းကြားပါ။
ဆေးဝါးများသည် ကျွန်ုပ်တို့၏ဘဝနှင့် အလွန်ရင်းနှီးသောအရာများဖြစ်ပါသည်။
ဆေးဝါးများကို ထိထိရောက်ရောက်နှင့် ဘေးကင်းစွာ အသုံးပြုနိုင်စေရန်အတွက် ၎င်းတို့၏အသုံးပြုမှုနှင့်ပတ်သက်သော အခြေခံအသိပညာများကို ခိုင်မာစွာနားလည်ရန် အရေးကြီးပါသည်။
ဆေးသောက်ရန် မှန်ကန်သောနည်းလမ်းသည် ဆေး၏ထိရောက်မှုကို တိုးစေပြီး ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို လျော့နည်းစေပါသည်။
ရိုးရှင်းသောဆေးဖြစ်သော်ငြား ဆေးဝါးဗေဒဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်ချက်နှင့် သောက်သုံးသောပုံစံ (ဆေးဝါးပုံစံ) ပေါ်မူတည်၍ သတိထားရမည့်အချက်များ မတူသော်လည်း အောက်ပါနည်းလမ်းများကို ယေဘုယျအားဖြင့် အသုံးပြုပါသည်။
ဆေးသောက်သည့်အခါ အများအားဖြင့် ရေ သို့မဟုတ် ကြက်သီးနွေးရေကို အသုံးပြုပါ။
ဆေးနှင့်အတူ ရေသောက်ခြင်းသည် ဆေးမျိုချရန်တစ်ခုတည်းအတွက်သာမက ဆေးများကောင်းစွာပျော်ဝင်ပြီး စုပ်ယူမှုကောင်းမွန်စေရဟူသည့် ရည်ရွယ်ချက်လည်း ရှိပါသည်။
ထို့အပြင် အစာရေမြိုအတွင်း ဆေးများ တစ်ဆို့ပြီး မြူးကပ်စ်အလွှာကို နာကျင်စေခြင်းမှလည်း ကာကွယ်ပေးပါသည်။
ဆေးဝါးများစုပ်ယူမှုသည် ရေထက် ကြက်သီးနွေးရေ၊ ကြက်သီးနွေးရေထက် ရေနွေး၊ ထို့အပြင် ပမာဏပိုများပါက ပိုမိုမြန်ဆန်ပါသည်။
သို့သော် ပူလွန်းသောရေနွေးများတွင် ဆေးပေါ်မူတည်ပြီး အကျိုးအာနိသင် ထက်ဝက်လျော့ကျသွားသည့်ဆေးများ ရှိပါသည်။
ဥပမာအားဖြင့် သာမာန်အအေးမိပျောက်ဆေးများနှင့် လည်ချောင်းနာပျောက်ဆေးများ၊ ချောင်းဆိုးပျောက်ဆေးများ၌ ပါဝင်သော ရောင်ရမ်းမှုကျဆင်းစေသည့်အင်ဇိုင်းနှင့် အစာကျေဆေးများ၌ပါဝင်သော အစာချေအင်ဇိုင်းများဖြစ်ပါသည်။
အင်ဇိုင်းများသည် ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်ဝန်းကျင်ရှိ အပူချိန်များတွင် ပိုမိုထိရောက်မှုရှိပြီး အပူချိန်မြင့်လာပါက ထိရောက်မှုဆုံးရှုံးသွားပါသည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် ကြက်သီးနွေးရေ အနည်းဆုံးတစ်ခွက်ဖြင့် သောက်ခြင်းသည် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါသည်။
ရေအပြင် ရေနွေးကြမ်း၊ နွားနို့၊ ဖျော်ရည်တို့ဖြင့်သောက်သည့်သူများရှိသော်လည်း သွေးအားနည်းခြင်းအတွက်သောက်ရသောသံဓာတ်ကို ရေနွေးကြမ်းဖြင့်သောက်မည်ဆိုပါက ရေနွေးကြမ်းထဲမှ တန်နစ်အက်ဆစ်နှင့် သံဓာတ်များ ပေါင်းစပ်သွားပြီး သံဓာတ်စုပ်ယူမှု ကျဆင်းစေပါသည်။
သံဓာတ်အားဖြည့်ဆေးများ မသောက်မီနှင့် သောက်ပြီးနောက် တစ်နာရီအတွင်း ရေနွေးကြမ်းသောက်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
tetracycline (ဘက်တီးရီးယားတွေကို ထိရောက်သော ပဋိဇီဝပိုးသတ်ဆေး) ကို နွားနို့နှင့် သောက်ပါက နွားနို့ထဲ၌ပါသော ကယ်လ်စီယမ်နှင့်ပေါင်းစပ်သွားပြီး စုပ်ယူမှုကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။
သစ်သီးဖျော်ရည်များမှ အက်ဆစ်နှင့် ကိုကာကိုလာ၌ ပါရှိသော ကာဗွန်နစ်အက်ဆစ် စသည်တို့သည်လည်း ဆေး၌ပါဝင်သောဓာတ်များဖြင့် ပေါင်းစပ်သွားပြီး ဆေးကို ပြောင်းလဲစေနိုင်ပါသည်။
ထို့အပြင် ဆေးကို အရက်နှင့်အတူသောက်ခြင်း၊ ဆေးမသောက်မီနှင့် ဆေးသောက်ပြီးနောက်တွင် အရက်သောက်ခြင်းကိုလည်း ရှောင်ကြဉ်သင့်ပါသည်။
အရက်ကို အိပ်ဆေး၊ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး စသည်တို့နှင့် တွဲသောက်ခြင်းသည် စုပ်ယူမှုကို မြန်ဆန်စေပြီး အရက်၏ အာနိသင်ကို တိုးစေကာ ဆေးဝါးကို ပိုမိုပြင်းထန်စွာ ထိရောက်စေသည့်အတွက် မမျှော်လင့်ထားသော မတော်တဆမှုကို ဖြစ်စေသည့်အခါလည်း ရှိပါသည်။
မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ သောက်ဆေးများကို ရေ သို့မဟုတ် ကြက်သီးနွေးရေဖြင့် သောက်ခြင်းသည် အန္တရာယ်အကင်းဆုံးဖြစ်ပါသည်။
သို့သော် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးကဲ့သို့ အစာအိမ်အမြှေးပါးကို လှုံ့ဆော်သည့် ဆေးဝါးများကို သောက်သုံးနေသည်ဆိုပါက အစာမရှိသည့်အချိန် သို့မဟုတ် အိပ်ရာမဝင်မီ နွားနို့ဖြင့်သောက်ခြင်းသည် အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါသည်။
နွားနို့သည် အစာအိမ်အမြှေးပါးကို ကာကွယ်ပေးပါသည်။
ခါးသောဆေးမှုန့်များသည် မျိုရခက်သောကြောင့် အော့ဘ်လတ်အရွက်ဖြင့်ထုပ်ပြီး သောက်ကြသော်လည်း အော့ဘ်လတ်အရွက်ဖြင့်ထုပ်ပြီး သောက်၍မရသောဆေးများတွင် အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်းဆေးဖြစ်သည့် အရသာခါးသောအစာအိမ်ဆေးဟုခေါ်ကြသော အစာစားချင်စိတ်လှုံ့ဆော်ပေးသည့်ဆေး ရှိပါသည်။
အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ခံတွင်းအတွင်း ခါးခြင်းကို ခံစားရခြင်းသည် ဆေးဖက်ဝင်သော ဂုဏ်သတ္တိများ ရှိသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။
ဆေးသောက်ရမည့်အချိန်ကို ဆေး၏လက္ခဏာများနှင့်အညီ သတ်မှတ်ပါသည်။
သတ်မှတ်ပုံစံအတိုင်း မသောက်ပါက အကျိုးအာနိသင် ရှိမည်မဟုတ်ပါ။
သောက်သုံးသောအချိန်များကို အစားအစာများနှင့် တွဲဖက်သတ်မှတ်လေ့ရှိပြီး အဓိကအမျိုးအစားခြောက်မျိုး (ဇယား 9-1 ဇယား 9-1) ရှိပါသည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် ဆေးဝါးများသည် 4 နာရီမှ 6 နာရီခန့် အကျိုးအာနိသင်ဆက်ရှိနေပါသည်။
သောက်ရန်မေ့လျော့ခြင်းမှရှောင်ရှားရန်အတွက် အစာစားပြီးနောက်တစ်နေ့လျှင်သုံးကြိမ်သောက်ရန်စည်းကမ်း သတ်မှတ်ထားရပါမည်။
တစ်နေ့လျှင် အစာနှစ်နပ်စားပြီး မနက်စာမစားပါက ကွတ်ကီးကဲ့သို့ တစ်ခုခုစားပြီးမှ ဆေးကို ရေနည်းနည်းဖြင့် ထပ်သောက်သင့်ပါသည်။
သို့သော် အစာစားပြီးနောက်မှ သောက်ရန် အဆင်မပြေသောဆေးများလည်း ရှိပါသည်။
တိုင်းရင်းဆေးများသည် စုပ်ယူရန်ခက်ခဲသောကြောင့် အစာမစားမီသောက်ပါက ပိုကောင်းပါသည်။
ထို့အပြင် အစာအိမ်မြူးကပ်စ်အလွှာကို ကာကွယ်ရန်အဓိကထားသော အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်းဆေးများသည် အစာအိမ်မြူးကပ်စ်အလွှာကာကွယ်ပေးသည့်ဓာတ်များကို မြူးကပ်စ်အလွှာ၌ ကပ်တွယ်စေခြင်းဖြစ်သည့်အတွက် အစာအိမ်အတွင်း အစာများများဝင်နေပါက အကျိုးအာနိသင် ပြမည်မဟုတ်ပါ။
ဤဆေးအမျိုးအစားအတွက် “အစာစာစားချိန်အကြား သို့မဟုတ် အစာမရှိချိန်၌ သောက်ရမည်”ဟု ညွှန်ကြားလေ့ရှိပါသည်။
သတ်မှတ်ထားသည့် ဆေးသောက်ချိန်နှင့် သိပ်မကွာသေးပါက ချက်ချင်းသောက်ရပါမည်။
သို့ရာတွင် သောက်ရမည့်အချိန်ထက် တော်တော်ကြာသွားပြီး နောက်ထပ်သောက်ရမည့်အချိန်နှင့် နီးနေပြီဆိုပါက နောက်ထပ်သောက်ရမည့်အချိန်၌ 1 ကြိမ်စာကို သောက်ရပါမည်။
သောက်ရန်မေ့သွားသည်ဟုဆိုကာ 2 ကြိမ်စာကို တစ်ကြိမ်တည်း သောက်မည်ဆိုပါက ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးဖြစ်ပြီး အန္တရာယ်ရှိနိုင်ပါသည်။
နောက်တစ်ကြိမ်မှစပြီး မှန်ကန်အောင်ပြန်သောက်ပါ။
ဆေးဝါးများသည် အမှုန့်များ၊ ဆေးမှုန့်ထုပ်များ၊ အပြားများ၊ ဆေးတောင့်များ၊ အရည်များ၊ လိမ်းဆေးများ နှင့် စအိုထည့်ဆေး အပါအဝင် ပုံစံအမျိုးမျိုး ရှိပါသည်။
ဤဆေးပုံစံများကို ဆေးဝါး၏ထိရောက်မှု၊ ဘေးကင်းမှုနှင့် အသုံးပြုရလွယ်ကူမှုစသည့် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အခြေအနေများဖြင့် ဖန်တီးထားပါသည်။
ဆေးအမျိုးအစား၏ ထူးခြားချက်များနှင့် အသုံးပြုရာ၌ သတိပြုရမည့်အချက်များကို ဇယား 9-2 ဇယား 9-2 တွင် ဖော်ပြထားပါသည်။
ဆေးမည်မျှကောင်းနေပါစေ သိမ်းဆည်းထားပုံပေါ်မူတည်ပြီး အကျိုးဖြစ်စေသည့်ပါဝင်ပစ္စည်းများ ယိုယွင်းသွားတတ်ပါသည်။
အရည်အသွေးပြောင်းခြင်းကြောင့် အကျိုးအာနိသင်လည်း ပြောင်းသွားမည်သာမက အခြေအနေပေါ်မူတည်ပြီး အန္တရာယ်ဖြစ်နိုင်သည့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးအထိပါ ဖြစ်လာနိုင်ပါသည်။
ဆေး၏ အရည်အသွေးကို ထိခိုက်စေသော အချက်များတွင် အပူချိန်၊ စိုထိုင်းဆနှင့် အလင်းရောင် ဟူ၍ အချက်သုံးချက် ရှိပါသည်။
ဥပမာ ဗီတာမင်၊ ဟော်မုန်း စသည်တို့သည် အလင်းရောင်ပေါ်မူတည်၍ ပြောင်းလဲနိုင်ပါသည်။
၎င်းတို့ကို အများအားဖြင့် အလင်းပိတ်ဗူးများဖြင့် ထည့်ထားတတ်ပြီး ဘူးမှထုတ်ပြီးနောက် နေရောင်တိုက်ရိုက်မတွေ့နိုင်စေရန် သတိပြုပါ။
အပူချိန်နှင့်ပတ်သက်သော စည်းမျဉ်းများသည် ဂျပန်ဆေးဝါးဌာနတွင် အောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါသည်။
အအေးခန်းဆိုသည်မှာ 15 ဒီဂရီအောက်၊ ပုံမှန် အပူချိန်သည် 15 မှ 25 ဒီဂရီ၊ အခန်းအပူချိန် 1 မှ 30 ဒီဂရီ ဟု သတ်မှတ်ထားပါသည်။
“အေးသည့်နေရာ၌သိမ်းပါ” ဟု ညွှန်ကြားထားသည့်ဆေးများ ဥပမာ ဆေးရည်၊ မျက်စဉ်း၊ စအိုထည့်ဆေးစသည်တို့ကို ရေခဲသေတ္တာထဲ၌ သိမ်းသင့်ပါသည်။
အသုံးများသော ဆေးများကို အများအားဖြင့် အခန်းအပူချိန်တွင် သိမ်းဆည်းပါသည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် ဆေးများကို ပုလင်းထဲ၌ထည့်ရသည့်ဆေးများဖြစ်ပါက အဖုံးကို တင်းတင်းကျပ်ကျပ် ပိတ်ပြီး၊ ဆေးအိပ်ဖြင့်ထည့်ရသည့်ဆေးဖြစ်ပါက သံဘူးအလွတ်စသည်တို့၌ ထည့်သွင်းကာ ဖြစ်နိုင်မည်ဆိုပါက အစိုဓာတ်ထိန်းဆေး (ဆီလီကာဂျယ်လ်)နှင့်အတူ နေရောင်တိုက်ရိုက်မထိတွေ့နိုင်သော အေးမြသည့်နေရာ၌ သို့မဟုတ် ရေခဲသေတ္တာစသည်တို့ထဲ၌ သိမ်းဆည်းသင့်ပါသည်။
အဖိုးအဖွားများအတွက် ၎င်းတို့၏ဆေးဝါးများကို အသုံးပြုခြင်းမှ သိုလှောင်ခြင်းအထိ ကိုယ်တိုင်စီမံခန့်ခွဲရန် အရေးကြီးပါသည်။
သို့သော် ပြုစုစောင့်ရှောက်သူများကလည်း ဆေးကို မှန်ကန်စွာသောက်ခြင်း ရှိ၊မရှိ စစ်ဆေးရန် လိုအပ်ပါသည်။
ထိုသို့လုပ်ဆောင်သည့်အခါ အောက်ပါအချက်များကို သတိပြုပါ။
① အရောင်းဆိုင်မှဝယ်ယူခဲ့သော ဆေးဝါးများအတွက်၊ ဝယ်ယူသည့်နေ့စွဲနှင့် ထုတ်ကုန်အမည်ကို သေချာစွာ ဖော်ပြပါ။
အချို့သော အရောင်းဆိုင်များမှ ဆေးဝါးများတွင် သက်တမ်းကုန်ဆုံးရက်ကို ရေးထားပါသည်။
သက်တမ်းကုန်ဆုံးရက်ကို မဖော်ပြထားပါက အနည်းဆုံး တစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ် အသစ်ဖြင့် အစားထိုးရန် တိုက်တွန်းပါသည်။
② ဆရာဝန်ညွှန်ကြားသည့်ဆေးဖြစ်ပါက မည်သည့်ဆေးဖြစ်ကြောင်းနှင့် မည်ကဲ့သို့သောက်ရမည်ကို ချက်ချင်းသိနိုင်အောင်လုပ်ထားဖို့ လိုအပ်ပါသည်။
အအေးမိပျောက်ဆေးနှင့် အခြားဆေးများသည် အများအားဖြင့် အကျန်မရှိသလောက်နည်းသော်လည်း ဆေးအမျိုးအစားများစွာကို တစ်ပြိုင်နက်ရရှိခြင်း သို့မဟုတ် နာတာရှည်ရောဂါအတွက် အချိန်အကြာကြီးသောက်ပါက ဆေးပြား သို့မဟုတ် ဆေးတောင့်ဟူသည် ရောထွေးသွားခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
ဆေး၏အမည်၊ သောက်ရသည့်ရည်ရွယ်ချက်နှင့် သောက်နည်းတို့ကို ဆေးအိတ်ပေါ်တွင် သေချာစွာရေးပါ။
③ ဆေးသည် အဖိုးအဖွားများအတွက် ဟုတ်မဟုတ် သေချာစစ်ဆေးပါ။
④ သတ်မှတ်ချိန်အတွင်း သတ်မှတ်ပမာဏအတိုင်း သောက်စေပါ။
အထူးသဖြင့် ဆေးရည်နှင့်ပတ်သက်ပါက ပမာဏကို တိကျစွာတိုင်းတာပါ။
⑤ ဆေးများစွာသောက်နေရပါက မနက်၊ နေ့လည်၊ ည ခွဲပြီး သောက်ဖို့မမေ့စေရန်နှင့် မှားသောက်မိခြင်းမရှိစေရန် အိတ်များထဲသို့ခွဲထည့်ပေးထားရပါမည်။
ဈေးဆိုင်များ၌ရောင်းသော ဆေးဗူးများကိုလည်း အသုံးပြုနိုင်ပါသည်။
ဆေးဝါးများသည် နာကျင်ကိုက်ခဲမှုနှင့် ဝေဒနာများကို သက်သာစေနိုင်ပြီး ရောဂါများကို ပျောက်ကင်းစေနိုင်သည့်အပြင် တစ်ချိန်တည်းတွင် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် ဆိုးကျိုးများရှိလာစေနိုင်သည့် "အသွားနှစ်ဖက်ပါသောဓား" အဖြစ် လူသိများပါသည်။
အထူးသဖြင့် အဖိုးအဖွားများတွင် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး အကြိမ်ရေသည် အရွယ်ရောက်ပြီးသူများထက် နှစ်ဆမှ သုံးဆ ပိုများသည်ဟု ဆိုပါသည်။
အဖိုးအဖွားများ၏ လုံခြုံမှုကို ကာကွယ်ရန်အတွက် စောင့်ရှောက်မှုပေးသည့်အခါ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို အမြဲသတိထားရန် အရေးကြီးပါသည်။
အဖိုးအဖွားများတွင် ဆေး၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးပြဿနာကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားသည့်အခါ အဖိုးအဖွားများ၏ ရောဂါလက္ခဏာများကို နားလည်ရန် လိုအပ်ပါသည်။
ပထမဆုံးအနေနှင့် အဖိုးအဖွားများတွင် ရောဂါမျိုးစုံရှိတတ်ပါသည်။
ဒုတိယလက္ခဏာမှာ ထိုကဲ့သို့သောရောဂါများကိုကုသရန်အတွက် ဆေးဝါးအများအပြားကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုခြင်းဖြစ်ပါသည်။
ဥပမာအားဖြင့် သွေးတိုးရောဂါနှင့် ဆီးချိုရောဂါရှိပြီး တစ်ချိန်တည်းတွင် မျက်စိအတွင်းတိမ်နှင့် အရိုးပွရောဂါတို့ကြောင့် ခါးနာနေသည့် အဖိုးအဖွားဖြစ်ပါက သွေးတိုးရောဂါအတွက် သွေးကျဆေး၊ ဆီးချိုရောဂါအတွက် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ထိန်းပေးသည့်သောက်ဆေးတို့ အသီးသီး အသုံးပြုကြသည်မဟုတ်ပါလား။
မျက်စိအတွင်းတိမ်ကို ကုသရန်အတွက်လည်း မျက်စဉ်းဆေးကို ညွှန်းနိုင်ပြီး ခါးနာခြင်းကို သက်သာစေရန် အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးများကို ညွှန်းပေးထားနိုင်ပါသည်။
ဤဥပမာတွင် ဆေးဝါး လေးခု သို့မဟုတ် ထို့ထက်ပိုသော ဆေးဝါးများကို အတူတကွ အသုံးပြုမည်ဟု စဉ်းစားနိုင်ပါသည်။
ဆေးများများသုံးလေ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ မကြာခဏဖြစ်လေ ဖြစ်တတ်သည်မှာ ပြောစရာပင်မလိုပါ။
အဖိုးအဖွားများ၏ ရောဂါများ၏ တတိယထူးခြားချက်မှာ ရောဂါများစွာသည် နာတာရှည်လမ်းကြောင်းအတိုင်းဖြစ်ပြီး ရေရှည်ကုသမှုခံယူရန် လိုအပ်ခြင်းဖြစ်ပါသည်။
အထက်ဖော်ပြပါ အဖိုးအဖွား၏အခြေအနေတွင် သွေးတိုး၊ ဆီးချိုနှင့် အရိုးပွရောဂါများသည် နာတာရှည်ရောဂါများဖြစ်သောကြောင့် ဆေးများကို မရပ်လိုက်ဘဲ ဆက်တိုက်သောက်နေရမည်မှာ ပုံမှန်ဖြစ်ပါသည်။
ထို့အပြင် အဖိုးအဖွားများ အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ အသည်းနှင့် ကျောက်ကပ်ကဲ့သို့သော အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်းများ၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများ ကျဆင်းလာကာ ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းရှိ ဆေးဝါးများ၏ ဇီဝဖြစ်ပျက်မှုကို နှောင့်နှေးစေပါသည်။
အထက်တွင်ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း အဖိုးအဖွားများသည် ဆေး၏ဇီဝဖြစ်ပျက်မှုနှင့် စွန့်ထုတ်မှုနှောင့်နှေးခြင်းနှင့် ဆေးဝါးများကို ရေရှည်သုံးစွဲခြင်းကြောင့် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများခံစားရနိုင်ချေများပါသည်။
နောက်တစ်ခုမှာ အဖိုးအဖွားများ အသုံးများပြီး သတိထားရန်လိုအပ်သော ဆေးဝါးနှင့်ပတ်သက်၍ ရှင်းပြပါမည်။
digitalis agent ဆေးများကို ရှေးခေတ်ကတည်းက cardiotonic နှင့် diuretic ရည်ရွယ်ချက်များအတွက် အသုံးပြုခဲ့ကြပြီး ၎င်းတို့၏ အကျိုးအာနိသင်များမှာ အမှန်တကယ် သိသိသာသာ ကြီးမားပါသည်။
အထူးသဖြင့် နှလုံးရောဂါရှိသော အသက်ကြီးသူများတွင် အမြဲသုံးလေ့ရှိသော ဆေးဖြစ်ပါသည်။
သို့သော် ဤဆေးသည် ကျောက်ကပ်မှ သီးသန့်ထုတ်လွှတ်သောကြောင့် ကျောက်ကပ်လုပ်ငန်းဆောင်တာ ကျဆင်းသွားသော အဖိုးအဖွားများတွင် စွန့်ထုတ်မှုကို ဟန့်တားကာ digitalis agent အဆိပ်သင့်ခြင်းကို ဖြစ်ပေါ်စေပါသည်။
ပျို့ခြင်း၊ အော့အန်ခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ မျက်လုံးအဝါရောင် သို့မဟုတ် အစိမ်းရောင် ပေါ်လာသည့် လက္ခဏာများနှင့် သွေးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်းပင်လျှင် digitalis agent ၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများဟု လူသိများပါသည်။
အသုံးအများဆုံး digitalis agent ဆေးဖြစ်သည့် digoxin သည် ပုံမှန်ပမာဏမှာ တစ်နေ့လျှင် ဆေးပြားတစ်ပြားဖြစ်သော်လည်း ရက်သတ္တပတ်အတော်ကြာ မှားယွင်းသောက်မိပါက တစ်ခါတစ်ရံတွင် အသက်အန္တရာယ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်သော သွေးခုန်နှုန်းမမှန်ခြင်း ကို ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
သွေးတိုးကျဆေးများတွင် သွေးထိန်းဆီးထိန်းဆေး၊ sympathetic အာရုံကြောထိန်းချုပ်သည့်ဆေး၊ သွေးကြောချဲ့ဆေး၊ angiotensin I converting enzyme inhibitors ဆေးနှင့် autonomic ganglion blockers ဟုခေါ်သော အမျိုးအစားရှိသည့်ဆေးများ ရှိပါသည်။
ဤသွေးတိုးကျဆေးတစ်ခုစီသည် ကွဲပြားစွာအလုပ်လုပ်သောကြောင့် အမျိုးအစားတစ်ခုစီတွင် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများရှိပါသည်။
ဥပမာအားဖြင့် hypokalemia သည် သတိပြုသင့်သော သွေးတိုးကျဆေး၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။
Hypokalemia သည် အားနည်းခြင်းနှင့် အူလမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သောကြောင့် ဆရာဝန်များသည်ပင် ၎င်းကို သတိအလုံအလောက်ထားပြီး သုံးကြပါသည်။
ထို့အပြင် sympathetic အာရုံကြောထိန်းချုပ်ဆေးဖြစ်သည့် reserpine ၏ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများတွင် စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုများ ပါဝင်ပါသည်။
အဖိုးအဖွားများတွင် သေးငယ်သောဆေးပမာဏဖြင့်ပင် အချိန်တိုအတွင်း စိတ်ကျရောဂါကို ဖြစ်စေနိုင်ပြီး မိမိကိုယ်ကို သတ်သေရန် ကြိုးပမ်းမှုများပင် ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
ထို့အပြင် သွေးတိုးကျဆေးများသောက်သော အဖိုးအဖွားများသည် orthostatic hypotension (မတ်တပ်ရပ်လိုက်သည့်အခါ မူးဝေခြင်း သို့မဟုတ် တုန်လှုပ်သွားခြင်း) ကဲ့သို့သော လက္ခဏာများ ခံစားရနိုင်ပါသည်။
ထိုအခြေအနေတွင် ဆရာဝန်ထံ ချက်ချင်းသတင်းပို့ပါ။
အချို့လူများသည် အစာစားပြီးနောက် သွေးပေါင်ကျခြင်း ခံစားရပြီး လဲကျနိုင်ခြေ ပိုများသောကြောင့် သတိထားရန် လိုအပ်ပါသည်။
Anxiolytics သည် စိတ်ပူပန်မှုနှင့် တင်းမာမှုများကို သက်သာစေပြီး အိပ်ဆေးအဖြစ် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုကြပါသည်။
အိပ်မပျော်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ ခေါင်းမူးခြင်း၊ ဆီးမထိန်းနိုင်ခြင်း၊ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၊ ချော်လဲခြင်းနှင့် အရိုးကျိုးခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သော ကြွက်သားများကို ပြေလျော့စေသည့် အာနိသင်လည်း ပါဝင်ပါသည်။
အရက်ဖြင့်တွဲသောက်ပါက အာနိသင်ပိုပြင်းလာသည့်အတွက် သတိပြုရန်လိုအပ်ပါသည်။
ဤဆေးများသည် ပါးစပ်ခြောက်ခြင်း၊ photophobia (သာမန်အလင်းရောင်နှင့်ထိတွေ့ရသောအခါ ကိုက်ခဲခြင်းကဲ့သို့သော လက္ခဏာများကဲ့သို့ မျက်စိနာခြင်းနှင့် မကြာခဏ ဆီးသွားခြင်းကဲ့သို့သော လက္ခဏာများ) တို့ကို ဖြစ်စေနိုင်သော anticholinergic အာနိသင်များရှိပါသည်။
အထူးသဖြင့် အဖိုးအဖွားများသည် ဆီးလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ ဖြစ်နိုင်ခြေများသောကြောင့် ဆီးကျိတ် hyperplasia ရှိသော အဖိုးအဖွားများကို ဂရုစိုက်သင့်ပါသည်။
အဖိုးအဖွားများတွင် တစ်ခါတရံ ဆီးချိုကျမှုဖြစ်စေပါသည်။
အစာလုံလောက်စွာမစားပါက ဆရာဝန်ထံမှ အကြံဉာဏ်ရယူပါ။
သွေးတွင်းသကြားဓာတ် လျော့နည်းလာသောအခါတွင် နှလုံးတုန်ခြင်း၊ ချွေးထွက်ပြီးချမ်းတုန်ခြင်း၊ ဆာလောင်ခြင်းနှင့် အသိစိတ်ချို့ယွင်းခြင်းစသည့် လက္ခဏာများ ပေါ်လာပါသည်။
အဖိုးအဖွားများသည် အသက်ရှူလမ်းကြောင်း၊ ဆီးလမ်းကြောင်း စသည်တို့ကို မကြာခဏ ပိုးဝင်လေ့ရှိပြီး ပဋိဇီဝဆေးအမျိုးမျိုးကို မကြာခဏ အသုံးပြုလေ့ရှိပါသည်။
သို့သော် အဖိုးအဖွားများတွင် ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်မှု ကျဆင်းသွားသောကြောင့် gentamicin နှင့် kanamycin တို့ စွန့်ထုတ်မှုနှောင့်နှေးခြင်းနှင့် သွေးပါဝင်မှုမြင့်မားခြင်းကြောင့် ကျောက်ကပ်ဆိုင်ရာလုပ်ဆောင်မှုချို့ယွင်းခြင်းနှင့် နားအာရုံကြောများ ပျက်စီးခြင်းကဲ့သို့သော ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ပိုမိုဖြစ်ပွားနိုင်ခြေပိုများပါသည်။
Corticosteroids များသည် ရောင်ရမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်သော အစွမ်းထက်ဆုံး ဆေးဝါးများဖြစ်ပါသည်။
ဒူလာနှင့် ရင်ကျပ်ပန်းနာကဲ့သို့ အမျိုးမျိုးသော ရောဂါများကို ကုသရန် အသုံးပြုပါသည်။
စတီးရွိုဒ်ဟော်မုန်းများကို အသုံးပြုသောအခါ အဖိုးအဖွားများတွင် အစာချေခြင်းနှင့်ဆိုင်သောကိုယ်တွင်းအင်္ဂါအနာများ ပိုမိုဖြစ်ပွားနိုင်ချေရှိပြီး အစာချေခြင်းနှင့်ဆိုင်သောကိုယ်တွင်းအင်္ဂါအနာများသည် နာကျင်မှုမရှိသောကြောင့် ၎င်းတို့ကို ရှာဖွေတွေ့ရှိရန် နောက်ကျတတ်ပါသည်။
ထို့အပြင် စတီးရွိုဒ်များကို အသုံးပြုနေစဉ်တွင် အထူးသဖြင့် ကူးစက်ရောဂါများ (နမိုးနီးယား၊ တီဘီ၊ အအေးမိခြင်း စသည်) ကို ခံစားရနိုင်သောကြောင့် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မူမမှန်မှုများကို စောစီးစွာ သိရှိရန် အရေးကြီးပါသည်။
အဖိုးအဖွားများသည် အဆစ်အမြစ်ကိုက်ခဲခြင်း၊ ကြွက်သားနာကျင်ခြင်းနှင့် အာရုံကြောနာကျင်ခြင်းတို့ကို ခံစားရလေ့ရှိပြီး ဤနာကျင်မှုကို သက်သာစေရန်အတွက် စတီးရွိုဒ်မဟုတ်သော အရောင်ကျဆေးများကို အသုံးပြုလေ့ရှိပါသည်။
ဤဆေးများသည် အဖိုးအဖွားများတွင် ဆေးကြောင့်ဖြစ်သော အနာများကို ဖြစ်စေတတ်ပါသည်။
အစာကောင်းကောင်းမစားသူများတွင် အလွယ်တကူဖြစ်နိုင်ပြီး ရုတ်တရက်အော့အန်ခြင်းနှင့် melena ရုတ်တရက် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ချေပိုများပါသည်။
အမျိုးအစားပေါ် မူတည်၍ ကျောက်ကပ် သို့မဟုတ် အသည်း၏ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါသည်။
ဆေးဝါးများကို ပိုမိုဘေးကင်းစွာ ပေးအပ်နိုင်ရန်အလို့ငှာ ဤနေရာတွင် “ဆေးဝါးအကူအညီ၊ မျက်စဉ်းခတ်ခြင်း၊ အပေါ်ယံအရေပြား၌သုံးသောဆေးများ လိမ်းဆေး၊ နှိပ်ဆေး၊ ဆေးပလာစတာ”တို့နှင့်ပတ်သက်ပြီး ရှင်းပြပေးသွားပါမည်။
“ဆေးဘက်ဆိုင်ရာဥပဒေ ပုဒ်မ 17၊ သွားဆရာဝန်ဥပဒေ ပုဒ်မ 17 နှင့် ပြည်သူ့ကျန်းမာရေး သူနာပြု၊ သားဖွားနှင့် သူနာပြုဥပဒေ အပိုဒ် 31 (ဆေးဘက်ဆိုင်ရာမူဝါဒဗျူရို၊ ကျန်းမာရေး၊ အလုပ်သမားနှင့် လူမှုဖူလုံရေး ဝန်ကြီးဌာန၏ အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် 0726005၊ ဇူလိုင်လ 26 ရက်၊ 2005 ခုနှစ် ရက်စွဲပါ စီရင်စု အုပ်ချုပ်ရေးမှူး အသီးသီးထံ ပေးပို့သောစာအရ) အဖိုးအဖွားများပြုစုစောင့်ရှောက်ရေး နယ်ပယ်တွင် ဆုံးဖြတ်ချက်ချရ ခက်ခဲစေသည့် လုပ်ရပ်များထဲတွင် အောက်ဖော်ပြပါ ပြုမူမှုများကို “မူအားဖြင့် ဆေးပညာအပြုအမူမဟုတ်ပါ”ဟု ဖော်ပြထားပါသည်။
1. အသေးစား ပြတ်ရှဒဏ်ရာ၊ ပွန်းပဲ့ဒဏ်ရာ၊ အပူလောင်နာတို့နှင့်ပတ်သက်ပြီး ပညာရပ်ဆိုင်ရာဆုံးဖြတ်ချက်နှင့် နည်းပညာမလိုသော ကုသမှုဟု သတ်မှတ်ပါသည်။
အညစ်အကြေးများဖြင့် ညစ်ပတ်နေသော ပတ်တီးများကို အစားထိုးခြင်း အပါအဝင်။
2. လူနာ၏အခြေအနေသည် အောက်ပါအခြေအနေသုံးမျိုးနှင့် ကိုက်ညီကြောင်း အတည်ပြုပြီး ၎င်းတို့ကိုလိုင်စင်မရှိသောသူတစ်ဦးမှ ဆေးဝါးအသုံးပြုရာတွင် ကူညီပေးနိုင်ကြောင်း လူနာ သို့မဟုတ် ၎င်း၏မိသားစုအား အသိပေးထားပြီး လူနာ သို့မဟုတ် မိသားစု၏တောင်းဆိုချက်အရ ဆရာဝန်ထံမှ ဆေးညွှန်းရယူကာ ဆေးအိတ်ပေါ်၌ လူနာအလိုက် ကြိုတင်ခွဲခြားပြီးပေးထားသော ဆေးဝါးများနှင့် ပတ်သက်ပြီး ဆရာဝန်၊ သွားဆရာဝန် သို့မဟုတ် ဆေးဝါးပညာရှင်များ၏ ဆေးသောက်သုံးရန် လမ်းညွှန်မှုအရ သူနာပြုထံမှ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာညွန်ကြားချက်များ၊ အကြံပြုချက်များ နားထောင်ပြီး လိုက်နာမှုပြုသည့် ဆေးဝါးများ သုံးစွဲခြင်းကို အကူအညီပေးခြင်း။
အထူးသဖြင့် လိမ်းဆေး (အိပ်ရာအနာများကို ကုသခြင်းမှအပ) အရေပြားပေါ်သို့ ဆေးပလာစတာများကပ်ပေးခြင်း၊ မျက်စဉ်းခတ်ပေးခြင်း၊ ထုပ်ပိုးထားသော သောက်ဆေးများတိုက်ခြင်း (လျှာအောက်၌ငုံရသောဆေးများအပါအဝင်ဖြစ်)၊ စအိုမှထည့်ရသောဆေးများ ထည့်ပေးခြင်း သို့မဟုတ် နှာခေါင်းပေါက် မြူးကပ်စ်အလွှာသို့ ဆေးဖြန်းပေးခြင်းအတွက် ကူညီခြင်း။
① လူနာ၏အခြေအနေသည် တည်ငြိမ်နေပြီး ဆေးရုံတက်ရန် သို့မဟုတ် ကုသရန်မလိုအပ်ခြင်း။
② ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးအန္တရာယ် သို့မဟုတ် ဆေးပမာဏ ချိန်ညှိမှု စသည်တို့အတွက် ဆရာဝန် သို့မဟုတ် သူနာပြုဝန်ထမ်းများမှ လူနာ၏အခြေအနေကို စဉ်ဆက်မပြတ် စောင့်ကြည့်နေရန် မလိုအပ်ခြင်း။
③ သောက်ဆေးများသည် လမ်းကြောင်းမှားမျိုချမိခြင်း၊ စအိုထည့်ဆေးကြောင့် စအိုမှသွေးထွက်ခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်ချေများရှိပြီး သက်ဆိုင်ရာဆေးဝါးများ၏အသုံးပြုနည်းနှင့်ပတ်သက်ပြီး ပညာရပ်ဆိုင်ရာအချက်များကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန်မလိုအပ်ခြင်း။
ဆေးဝါးများကို မှားယွင်းစွာအသုံးပြုပါက အဆိပ်သင့်နိုင်သည်ဟု ဆိုကြပြီး ဆေးဝါးသုံးစွဲရာတွင် ဘေးကင်းစေရန်အတွက် စည်းကမ်းချက်များစွာရှိပါသည်။
အထူးသဖြင့် အဖိုးအဖွားများသည် အသက်ကြီးလာသည်နှင့်အမျှ ရောဂါများစွာကို ခံစားရလေ့ရှိပြီး ၎င်းတို့ကို ကုသရန် ဆေးဝါးအမျိုးမျိုးကို အားကိုးကြပါသည်။
ထို့အပြင် အဖိုးအဖွားများတွင် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး အကြိမ်ရေသည် အရွယ်ရောက်ပြီးသူများထက် နှစ်ဆမှ သုံးဆရှိသည်ဟု ဆိုထားသောကြောင့် ၎င်းကို အသုံးပြုသည့်အခါ ပိုမိုသတိထားဆင်ခြင်ရန် လိုအပ်ပါသည်။
ဆေးဝါးသုံးစွဲခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ လူနာများအား ဆေးကို “တိကျမှန်ကန်စွာ သောက်သုံးစေခြင်းအားဖြင့် သင့်လျော်သောနည်းလမ်းဖြင့် ကူညီပေးနိုင်ရန်” ဖြစ်ပါသည်။
ဆေးဝါးအကူအညီပေးသည့်နည်းလမ်းတစ်ခုစီအတွက် မှတ်သားထားရမည့် အရေးကြီးသောအချက်များနှင့် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို ရှင်းပြမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့အားလုံးအတွက် တူညီသောအခြေခံမူများကို ဦးစွာရှင်းပြပါမည်။
ဤသည်မှာ ဆေးမှားခြင်းကို ကာကွယ်ရန် နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်ပါသည်။
ပထမဦးစွာ ဆေးထုပ်၊ ဆေးညွှန်းစာရွက်၌ရေးထားသောဆေးနှင့် ထုတ်ယူလိုက်သောဆေးတို့ ကိုက်မကိုက် အတည်ပြုပါ။
၎င်းကို ပြင်ဆင်မှုအဆင့်အတွင်းလုပ်ဆောင်ရပါမည်။
ထို့နောက် အဖိုးအဖွားတစ်ဦး၏ ခုတင်ဘေးသို့သွားသည့်အခါ ကာယကံရှင်ဟုတ်မဟုတ် သေချာစွာအတည်ပြုပါ (ပုံ 3 
ကိုကြည့်ပါ)။
ထို့နောက် နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးဖြင့် ဆေးဝါးအကူအညီပေးရပါမည်။
သောက်ဆေးဖြင့်အကူအညီပေးနည်းဆိုသည်မှာ ဆေးဝါးများကို သောက်သုံးခြင်းအားဖြင့် အကျိုးအာနိသင်ကို ရယူသည့် နည်းလမ်းဖြစ်ပါသည် (ပုံ 4) 
။
သောက်ဆေးဖြင့်အကူအညီပေးနည်းသည် လွယ်ကူခြင်း၊ အစားအစာကို ခန္ဓာကိုယ်အတွင်းသို့ ထည့်သွင်းသကဲ့သို့ စုတ်ယူခြင်း၊စွန့်ထုတ်ခြင်းတို့ကိုပြုလုပ်ပြီး ဘေးကင်းသောကြောင့် နေ့စဉ် တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် အသုံးပြုကြပါသည်။
သို့ရာတွင် အသိစိတ်ချို့ယွင်းမှုရှိသူ၊ အစာလမ်းကြောင်းမှားမျိုချမိခြင်းကိုကြောက်သောသူများတွင် လုံးဝမသုံးပါ။
နည်းလမ်းသည် ရိုးရှင်းသော်လည်း ဘေးကင်းစေရန်နှင့် ဆေးဝါး၏အကျိုးအာနိသင်ကို အဟန့်အတားမဖြစ်စေရန်အတွက် ဖန်တီးမှုများလိုအပ်ပါသည်။
ဆေးဝါးနှင့် ရေအတူသောက်ရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်မှာ ဆေးကို မျိုချရန်သာမက ဆေးကို ကောင်းစွာ ပျော်ဝင်စေရန်နှင့် ၎င်း၏ စုပ်ယူမှုကိုလည်း တိုးတက်စေရန် ဆိုသော ရည်ရွယ်ချက်ရှိသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။
ပထမဦးစွာ လူနာအား ပါးစပ်နှင့် အစာရေမြိုကို စိုစွတ်စေရန် ရေတစ်ငုံသောက်စေပါ။
ဆေးသည် အစာရေမြိုအတွင်း တစ်ဆို့ပြီး မြူးကပ်စ်အလွှာပျက်စီးခြင်းမှ ကာကွယ်ရန််အတွက် ဖြစ်ပါသည်။
ထို့အပြင် ဆေးများ အစာအိမ်အတွင်းအကျိအချွဲအမြှေးပါးတွင် ကပ်ငြိခြင်း၊အကျိအချွဲအမြှေးပါးကို ဒဏ်ရာမရစေရန်အတွက် ရေများများသောက်ပါ (အနည်းဆုံး တစ်ခွက်နှင့်အထက်) သောက်ပါ။
ဆေးဝါးများကို ရေထက် ကြက်သီးနွေးရေ၊ ကြက်သီးနွေးရေထက် ရေနွေးတွင် ပမာဏပိုများပါက ပိုမိုစုပ်ယူနိုင်ပါသည်။
သို့သော် ရေပူလွန်းပါက အချို့သောဆေးများ၏ အာနိသင်ကို ထက်ဝက်လျှော့ချနိုင်ပါသည်။
သာမာန်အအေးမိဆေးများ၊ လည်ချောင်းနာဆေးများ၊ ချောင်းဆိုးပျောက်ဆေးများတွင်တွေ့ရသော ရောင်ရမ်းမှုဆန့်ကျင်သောအင်ဇိုင်းများနှင့် အစာချေဆေးများတွင်တွေ့ရသော အစာချေအင်ဇိုင်းများဖြစ်ပါသည်။
အင်ဇိုင်းဆေးများသည် ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်မျှရှိသော အပူချိန်ဖြင့် သက်ရောက်မှုပိုရှိပြီး အပူချိန်မြင့်လာပါက သက်ရောက်မှုမရှိနိုင်တော့ကြောင်း သတိပြုရန်လိုအပ်ပါသည်။
ရေအပြင် ရေနွေးကြမ်း၊ နွားနို့၊ ဖျော်ရည်စသည်တို့ဖြင့်သောက်သည့်သူများရှိသော်လည်း သွေးအားနည်းခြင်းအတွက်သောက်ရသောသံဓာတ်ကို ရေနွေးကြမ်းဖြင့်သောက်မည်ဆိုပါက ရေနွေးကြမ်းထဲမှ တန်နစ်အက်ဆစ်နှင့် သံဓာတ်များ ပေါင်းစပ်သွားပြီး သံဓာတ်စုပ်ယူမှု ကျဆင်းစေပါသည်။
သံဓာတ်အားဖြည့်ဆေးများ မသောက်မီနှင့် သောက်ပြီးနောက် တစ်နာရီအတွင်း ရေနွေးကြမ်းသောက်ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
ထို့အပြင် နွားနို့နှင့် tetracycline ပဋိဇီဝဆေးများကို အတူသောက်သုံးခြင်းသည် စုပ်ယူမှုကို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး ဖျော်ရည်များ၌ပါဝင်သော ကာဗွန်နစ်အက်ဆစ်သည် ဆေး၏ပါဝင်ပစ္စည်းများနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ဆေးဝါးကို ပြောင်းလဲနိုင်ပါသည်။
ထို့ကြောင့် ရေ သို့မဟုတ် ကြက်သီးနွေးရေဖြင့်သာ ဆေးသောက်ခြင်းသည် အန္တရာယ်အကင်းဆုံးဖြစ်ပါသည်။
ခါးသောဆေးမှုန့်များသည် မျိုရခက်ပါသည်။
သီးခြင်းကိုလည်းဖြစ်စေနိုင်သောကြောင့် ဆေးထုပ်သည့်အချပ်ဖြင့်ထုပ်ပြီး သောက်ကြပါသည်(ပုံ 5 
ကိုကြည့်ပါ)။
ဤလုပ်ဆောင်ချက်အတွက် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်၏ အကူအညီကို ရယူသင့်ပါသည်။
အလုံပိတ်ထားသော ဆေးထုပ်စက္ကူကို သင့်တော်သလိုညှပ်ပြီး ဆေးကို ပါးစပ်အတွင်းသို့ ထည့်ရလွယ်စေရန် ပြုလုပ်ပါ (ပုံ 6 
ကိုကြည့်ပါ)။
အိပ်ရာထဲလဲနေသူများဖြစ်ပါက လမ်းကြောင်းမှားမျိုချမိခြင်းမှကာကွယ်ရန် ခုတင်ကို 30 ဒီဂရီခန့် မြှောက်ပါ။
ထို့အပြင် မျက်နှာကို ဘေးစောင်းထားစေပါ။
အဖိုးအဖွားများ လက်ကိုသုံးနိုင်ပါက ခွက်တစ်လုံးပေးပြီး ကိုယ်တိုင်သောက်စေပါ။
မဖြစ်နိုင်ပါက နှုတ်သီးပါသောကရားသုံးပြီး ကူညီပေးပါ။
ရေတစ်ငုံစာပမာဏကို ထည့်ပေးရန်အတွက် နှုတ်သီးကိုမည်မျှစောင်းပေးသင့်သည်ကို ပြုစုစောင့်ရှောက်သူများက လေ့ကျင့်ထားသင့်ပါသည်။
အကိုက်အခဲပျောက်ရန်၊ အရောင်ကျရန်၊ ဝမ်းသွားချင်စိတ်ဖြစ်စေရန် ရည်ရွယ်ချက်များဖြင့် စအိုထည့်ဆေး (ဆေးထည့်ထားသည့် အခဲပုံစံ) ကို ထိုးထည့်ပြီး ဝမ်းအိမ်အမြှေးပါးကို တိုက်ရိုက်အလုပ်လုပ်စေကာ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံးထံသို့ သက်ရောက်စေသည့်နည်းဖြစ်ပါသည်။
ပုံ 7 
တွင် စအို၏ဖွဲ့စည်းပုံကို ပြထားပါသည်။
ပထမဦးစွာ ဝမ်းဗိုက်ကြွက်သားများ တင်းမာမှုကို ပြေလျော့စေရန် လူနာအား ဘေးစောင်းအိပ်စေပြီး ဒူးနှစ်ဖက် သို့မဟုတ် အပေါ်ခြေထောက်ကို ကွေးထားစေပါ။
ထို့အပြင် ထည့်သွင်းနေစဉ်အတွင်း ပါးစပ်မှတစ်ဆင့် အသက်ရှူရန် (ပါးစပ်ကိုဖွင့်ပြီး “ဟား ဟား” အသံဖြင့် အသက်ရှူခြင်း)ပြောပါ။
ထို့နောက် စအိုထည့်ဆေးကို စအို၏ ဝမ်းအိမ်ကြွက်သားအတွင်းသို့ ညင်သာစွာ တွန်းထည့်ရမည်ဖြစ်ပြီး စအိုမှ ကွင်းသဏ္ဌာန်ကြွက်သားများကို ကျော်ပြီး သေသေချာချာ ထိုးထည့်ပါ (ဆေးကို 4 စင်တီမီတာနှင့်အထက် ထည့်ရန်လိုအပ်ပါသည်)။
ကွင်းသဏ္ဌာန်ကြွက်သား၏ လမ်းခုလတ်အထိသာ ထည့်မိပါက ဆေးပြန်ထွက်လာသည့် အခါလည်း ရှိပါသည်။
ထည့်သွင်းမည့် လက်ချောင်း (လက်ညှိုး) ကို အဖိုးအဖွား၏ ချက်ဘက်သို့ ဦးတည်ပြီး တွန်းထည့်ပါ။
စအိုဆီသို့ တည့်တည့်ထည့်ပါက စအိုနံရံကို ထိသွားလိမ့်မည် (ပုံ 8 
ကိုကြည့်ပါ)။
စအိုထည့်ဆေးထည့်ပြီးနောက် စအိုမှ ဆေးပြန်ထွက်မလာစေရန် စအိုကို အိမ်သာသုံးစက္ကူဖြင့် 1 မိနစ်ခန့် ဖိထားပေးရပါမည်။
စအိုထည့်ဆေးများသည် အခန်းအပူချိန်တွင် ပျော့သွားနိုင်သောကြောင့် ရေခဲသေတ္တာထဲတွင် သိမ်းဆည်းထားရပါမည်။
ထို့အပြင် ခန္ဓာကိုယ်အပူချိန်တွင် အရည်ပျော်သောကြောင့် လက်ဗလာဖြင့် ထိတွေ့ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ပါ (အမှန်တကယ် ထည့်သွင်းသည့်အခါတွင် ထည့်သွင်းသည့်လက်ကို တခါသုံးလက်အိတ် အသုံးပြုပါ)။
စအိုထည့်ဆေး၏ ချွန်နေသောဘက်မှနေ၍ ထည့်ပါ။
ပိုမိုထည့်ရလွယ်ကူစေရန် ချောဆီ (ဥပမာ Vaseline သို့မဟုတ် သံလွင်ဆီ ကဲ့သို့) ကို စအိုထည့်ဆေး ထိပ်တွင် လိမ်းပေးပါ။
စအိုထည့်ဆေးသည် 10 မိနစ်မှ 20 မိနစ်အတွင်းပျော်ဝင်ပြီးစုပ်ယူကြောင်းသတိပြုပါ။
အခြားသူများအား စအိုမြင်တွေ့စေခြင်းသည် လွန်စွာရှက်စရာကောင်းပါသည်။
ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ထိန်းသိမ်းပေးရန် ကြိုးစားရပါမည်။
စအိုထည့်ဆေးထည့်သည့်အခါ လှုံ့ဆော်မှုကြောင့် ဝမ်းသွားချင်စိတ်ဖြစ်စေပါသည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် ဝမ်းသွားပြီးနောက်မှသာ စအိုထည့်ဆေးထည့်သင့်သော်လည်း ဝမ်းသွားပြီးနောက် စအိုထည့်ဆေး ပြ့န်ထွက်လာပါက ပြန်ထည့်သင့်ပါသည်။
ထိုအချိန်တွင် စအိုထည့်ဆေးသည် မစင်နှင့်အတူကျန်ရှိမရှိ စစ်ဆေးပါ။
အဖိုးအဖွားများတွင် “စအိုထည့်ဆေးထည့်လိုက်ပါက ဝမ်းထွက်လာခြင်းမျိုး ရှိတတ်သည့်အတွက် စိတ်ပူရန်မလိုပါ” ဟု ပြောပြပေးရန်လည်း အရေးကြီးပါသည်။
စအိုထည့်ဆေးထိပ်ဖျားကို ချောဆီသုတ်ပြီး လက်မနှင့် လက်ခလယ်တို့ဖြင့် ကိုင်ကာ အရင်ဆုံး စအိုထဲသို့ ထိုးထည့်ပြီး လက်ညှိုးကို ဆေး၏ဖင်ပိုင်းမှ တွန်းကာ ညှင်သာစွာ တွန်းထည့်ပေးရပါမည်။
လက်ညှိုး၏အလယ်ကို ချက်ဘက်သို့ ဦးတည်ထားပါ (ပုံ 9 
၊ 10 ကိုကြည့်ပါ)။ ပုံ 10 
မျက်စိအတွင်းတိမ်နှင့် ရေတိမ်ကို ကုသရာတွင် အဓိကအားဖြင့် မျက်စဉ်းဆေးကို အသုံးပြုကြပါသည်။
ဤနည်းလမ်းသည် အခြားဆေးဝါးများနှင့် ကွဲပြားပြီး အလွန်ထိခိုက်လွယ်သော အင်္ဂါများဖြစ်သည့် မျက်လုံးကို ဆေးဝါးများဖြင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့စေခြင်းနှင့် ဘူးများသုံးပြီး ဆေးထည့်ရခြင်းဟူသည့် ထူးခြားချက်များရှိသည့်အတွက် အဆိုပါ နည်းလမ်းသည် အခြားဆေးများနှင့်ကွဲပြားပြီး သီးခြားသတိပြုရန်များ ရှိပါသည်။
မျက်စဉ်းဆေးများကို ဘူးမှ မျက်လုံးထဲသို့ တိုက်ရိုက်ထည့်ရသောကြောင့် သောက်ရသည့်ဆေးများနှင့်ယှဉ်ပါက ပမာဏတစ်သမတ်တည်းဖြစ်ရန် ခက်ခဲပါသည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် ဆေးအာနိသင်ရှိရန် လိုအပ်သော မျက်စဉ်းဆေးပမာဏသည် တစ်စက်မျှသာဖြစ်ပြီး မျက်လုံးထဲသို့ ထိုထက်ပို၍ထည့်သော်လည်း နောက်ထပ်ဆေးကို 5 မိနစ်အတွင်း စုပ်ယူမည်မဟုတ်ဟု ယေဘုယျအားဖြင့်ဆိုပါသည်။
ထို့ကြောင့် မျက်လုံးထဲသို့ ဆေးအများအပြားကို တစ်ကြိမ်တည်းထည့်လိုက်လျှင်ပင် ၎င်းသည် အကျိုးအာနိသင်မရှိသည့်အပြင် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးပင် ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
မျက်စဉ်းခတ်ပြီးနောက် လည်ချောင်းထဲသို့ဆေးများ ဖြတ်သွားသည်ကို ကြုံဖူးသူများမည်ဟုထင်ပါသည်။ခတ်လိုက်သော မျက်စဉ်း၏ 50% သည် မျက်လုံးထဲသို့မရောက်ဘဲ ခံတွင်းထဲသို့ ရောက်သွားသည်ဟု ဆိုပါသည်။
ဆေးကို မျိုချမိပါက ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သဖြင့် လိုအပ်သည်ထက်ပို၍ မျက်စဉ်းဆေးများကို သုံးစွဲခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ပါ။
ခတ်လိုက်သောဆေးသည် မျက်လုံးအတွင်းဘက်ထောင့်နားရှိ မျက်ရည်အိတ်မှတဆင့်ဖြတ်သန်းသွားပြီး နှာခေါင်းနှင့်လည်ချောင်းထဲသို့ ရောက်သွားပါသည် (ပုံ 11) 
။
ထိုအချိန်တွင် မျက်တောင်ခတ်ခြင်းသည် ဆေး၏စီးထွက်နှုန်းကို ထိခိုက်စေပါသည်။
ထို့ကြောင့် ခံတွင်းထဲသို့ ဆေးများထွက်မသွားစေရန် မျက်စဉ်းခတ်ပြီးနောက် မျက်ရည်အိတ်ကို ဖိထားပြီး အခိုက်အတန့် မျက်တောင်မခတ်ဘဲနေကာ မျက်လုံးပိတ်ထားခြင်းသည် ထိရောက်ပါသည်(ပုံ 12) 
။
မျက်စဉ်းခတ်သည့်အခါ စင်ထွက်လာသောဆေးနှင့် မျက်ရည်များ ရှိသည့်အတွက် မျက်ခွံနှင့် မျက်တောင်တို့ဖြင့် ဆေးဘူးကို ထိမိကာ ညစ်ပေစေပြီး ကူးစက်ရောဂါ ဖြစ်လွယ်စေသောကြောင့် သတိပြုပါ။
မျက်စဉ်းကို အခြားသူများနှင့် မျှမသုံးရန် တားမြစ်ထားပါသည်။
ထို့အပြင် ဘူးများသည် ဆင်တူသောကြောင့် သဲဝဲဆေးဖြင့် မှားခတ်မိကာ အမြင်ကွယ်သွားသည့် ပြဿနာများလည်းရှိသည့်အတွက် အပြည့်အဝသတိပြုပါ။
မျက်စဉ်းကို တစ်ဖက်တည်းသာခတ်ရမည်လား၊ နှစ်ဖက်လုံးခတ်ရမည်လား အတည်ပြုပါ။
မျက်စဉ်း 2 မျိုးနှင့်အထက် ခတ်ရမည်ဆိုပါက 5 မိနစ်နှင့်အထက် ခြားပြီးမှ နောက်တစ်မျိုးခတ်ပါ။
မျက်လုံးမှအဆီများကပ်နေသည့်အခါ ဂွမ်းဖြင့်သုတ်ပြီးမှ ခတ်ပါ။
လည်ပင်းကို အနည်းငယ်စောင်းပြီး မျက်ခွံကို အောက်သို့ဆွဲချကာ အဖိုးအဖွားများအား အပေါ်သို့ကြည့်နေရန်ရှင်းပြပြီး အောက်မျက်ခမ်းမျက်ခွံမြှေးသို့ 1 စက် သေချာစွာ ခတ်ပါ။
မျက်ရည်ပြွန်ထဲသို့ စီးဝင်မသွားစေရန်အတွက် မျက်စဉ်းခတ်ပြီးနောက်တွင် မျက်တောင်မခတ်ဘဲ 1 မိနစ်ခန့် မျက်လုံးပိတ်ထားရန် အဖိုးအဖွားများအား ရှင်းပြပါ။
မျက်လုံးထောင့်ကို ကိုယ်တိုင်ဖွဖွ ဖိနိုင်ပါက ၎င်းကို ရှင်းပြပြီး ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ပေးရန် တောင်းဆိုပါ။
ထိုသို့မဖြစ်နိုင်ပါက ပြုစုစောင့်ရှောက်သူမှ ဖိပေးကာ မျက်ရည်ပြွန်ထဲသို့ ဆေးများစီးမသွားအောင်လုပ်ပေးပါ။
အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး၊ ရောင်ရမ်းမှု သက်သာစေရန်နှင့် ယားယံစေသော အာနိသင်များ အတွက် အရေပြား သို့မဟုတ် အကျိအချွဲအမြှေးပါးများပေါ်သို့ ဆေးဝါးများ လိမ်းခြင်း သို့မဟုတ် ပွတ်ခြင်းနည်းလမ်းကို “ဆေးသုတ်ခြင်း/ပွတ်တိုက်ခြင်း” ဟုခေါ်ပါသည်။
ဤဆေးများကို “အရေပြားပြင်ပသုံးဆေးများ”ဟု ခေါ်ပါသည်။
အရေပြားပြင်ပသုံးဆေးများတွင် အရေပြားရောဂါအလိုက်အာနိသင်ရှိသောဆေးများ သင့်လျော်သောသိပ်သည်းဆဖြင့် ပါဝင်ပါသည်။
အဆိုပါ ပါဝင်သည့်ဆေးများသည် အမျိုးအစားအလိုက် အရေပြားပြင်ပသုံးဆေးအမျိုးအစားများ (ဇယား 9-3 ဇယား 9-3 ကိုကြည့်ပါ) ခွဲခြားထားပြီး တစ်ခုချင်းစီနှင့်သင့်လျော်သော အရေပြားရောဂါများ ကုသရာ၌ သုံးနိုင်ပါသည်။
တစ်နည်းဆိုရသော် ၎င်းကို ထိုအတိုင်းအတာအတွင်း အသုံးပြုရမည်ဖြစ်ပါသည်။
ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ အခြားအရေပြားရောဂါများအတွက် ယခင်က အသုံးပြုခဲ့သည့် ဆေးများကို အသုံးပြုခြင်းသည် အန္တရာယ်ရှိပါသည်။
မမှန်မကန်အသုံးပြုပါက ရောဂါပိုဆိုးစေရုံသာမက ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကိုလည်း ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် တစ်နေ့လျှင် 2 ကြိမ်မှ 3 ကြိမ်အထိ လိမ်းပေးပါ။
လိမ်းသည့်ကြိမ်ရေနည်းပါက ကုသရာ၌ အကျိုးအာနိသင်မရှိနိုင်ပါ။
ကြိမ်ရေများစွာလိမ်းခြင်း သို့်မဟုတ် ပမာဏများစွာ လိမ်းခြင်းသည်လည်း အဓိပ္ပါယ်မရှိပါ။
လက်ချောင်းပေါ်တွင် သင့်လျော်သောဆေးပမာဏကို ထည့်ပြီး အရေပြားပေါ်ရှိ လိုင်းစင်းတစ်လျှောက် (စာမျက်နှာ 89 ကို ကိုးကားပါ) စက်ဝိုင်းပုံစံဖြင့် ညင်သာစွာ ပွတ်လိမ်းပေးပါ။
ထိခိုက်သောနေရာတစ်ခုလုံးကို ခပ်ပါးပါးလိမ်းလျှင် လုံလောက်ပါသည်။
ရောင်ရမ်းမှုပြင်းထန်သောအခါ ခပ်ပြင်းပြင်းလိမ်းခြင်းသည် အရေပြားကို ထိခိုက်စေပြီး ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် အာနိသင်လျော့စေပါသည်။
လိမ်းဆေးများသည် အရေပြားမျက်နှာပြင်နှင့် မွေးညင်းပေါက်များကိုဖြတ်ပြီးစုပ်ယူခံရပါသည်။
စုပ်ယူမှုအာနိသင်ကို မြှင့်တင်နိုင်ရန်အတွက် မလိမ်းမီ အရေပြားကို သန့်စင်ပါ။
ရေချိုးပြီးနောက်သည် အကောင်းဆုံးအချိန်ဖြစ်ပါသည်။
လိမ်းဆေးကို မညီမညာနှင့် ထူထဲစွာလိမ်းပါက ခဲသွားပြီး ယားယံစေနိုင်ပါသည်။
အများအားဖြင့် လက်ချောင်းသုံးချောင်း (လက်ညှိုး၊ လက်ခလယ်နှင့် လက်သူကြွယ်) ၏တို့မှ အလယ်ပိုင်းကိုသုံးကာ ပါးပါးလိမ်းပေးပါ။
လိမ်းရမည့်ဧရိယာကျယ်ပါက လက်ဖဝါးတစ်ခုလုံးကိုသုံးပါ။
လိမ်းရမည့်ပမာဏမှာ အခြေခံကိုးကားစံနှုန်းအနေဖြင့် လိမ်းပြီးနောက် အရေပြားစိုနေရုံမျှသာဖြစ်ပါသည်။
စေးကပ်နေသလို ခံစားရပါက သို့မဟုတ် လက်ဖြင့်ထိလိုက်ပါက ဆေးများကပ်ပါလာလျှင် အလိမ်းလွန်ခြင်း ဖြစ်ပါသည်။
လိမ်းဆေးများကို ထိခိုက်သောနေရာကိုသာ လိမ်းပါ။
အထူးသဖြင့် စတီးရွိုဒ်များသုံးသောအခါတွင် ဆေးကို ထိခိုက်သောနေရာကိုသာ လိမ်းပြီး အနီးနားရှိနေရာများသို့ လိမ်းခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်ပါ။
လိမ်းပြီးနောက် ပြုစုစောင့်ရှောက်သူများသည် တစ်ရှူးဖြင့် ချက်ချင်းသုတ်ပြီး ၎င်းတို့၏လက်ကို ဆေးကြောပါ (ပုံ 13) 
။
ဆေးပလာစတာများကို အကြမ်းဖျင်းခွဲမည်ဆိုပါက အအေးနှင့်အပူတို့ရှိပါသည်။
ယေဘုယျအားဖြင့် တိုက်မိခြင်း၊ ဆောင့်မိခြင်းစသည့် အပူဖြစ်နေသောနေရာများကို ဆေးပလာစတာအအေးကပ်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။
နာတာရှည် ခါးနာခြင်း နှင့် ပခုံးတောင့်တင်းခြင်းအတွက် ဆေးပလာစတာအပူကို သုံးရပါမည်။
ဆေးပလာစတာအပူတွင် ငရုတ်သီးငရုတ်ကောင်းကဲ့သို့ ပါဝင်ပစ္စည်းများ ပါဝင်သောကြောင့် သွေးကြောများကို ကျယ်စေပြီး သွေးလည်ပတ်မှုကို ကောင်းမွန်စေပါသည်။
ဆေးပလာစတာအသုံးပြု၍ အရေပြားနီမြန်းခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်၊ မကပ်မီ ချွေးများကို သုတ်ရန်၊ အရေပြားကို အချိန်အကြာကြီး ကပ်မထားဘဲ အရေပြားကို အနားပေးရန်၊ ဖယ်ရှားပြီးနောက်တွင် အစိုဓာတ်ထိန်းခရင်မ် လိမ်းရန် အရေးကြီးပါသည်။
အပူလောင်သည့်လက္ခဏာပေါ်လာပါက ခေတ္တရပ်ပါ။
လိမ်းဆေးပြောင်းသည့်နည်းလမ်းလည်း ရှိပါသည်။
① ထိခိုက်သောနေရာကို သန့်စင်ပါ။
② ဆေးပလာစတာမှ ဖလင်ကို ခွာပါ။
သုံးပိုင်းခေါက်ပြီး အလယ်မှနေ၍ ဖလင်ကို ဘယ်ညာသို့ ဆွဲပြီး အနည်းငယ် လှန်ပါ။
③ ထိခိုက်ထားသောနေရာတွင် ဆေးပလာစတာ၏ ဗဟိုကို ကပ်ပြီး ကျန်သည့်ဖလင်ကို ခွာကာ ကပ်ရပါမည်။
ထိခိုက်ထားသည့်အပိုင်းကို ဖုံးမိသွားအောင် ဆွဲဆန့်ပြီးကပ်ရပါမည်။
④ အဆစ်များပေါ်တွင် ကပ်သည့်အခါ အထစ်များဖြစ်ပေါ်ပြီး ခွာရခက်စေနိုင်ပါသည်။
⑤ ရေချိုးပြီးနောက်ကပ်ပါက အာနိသင်ထိရောက်ပါသည်။